Ideaal of echt?

Door Wieke | juni 2019

‘In het midden van de tuin stonden twee bomen: de vruchten van de ene boom konden de mens eeuwig leven geven, die van de andere boom inzicht in goed en kwaad.’

Van die laatste boom mochten Adam en Eva niet eten. De slang zei: als je daarvan eet zullen je ogen open gaan. Je zult dan inzicht hebben in goed en kwaad en aan God gelijk zijn. God weet dat en daarom wil hij niet dat je van die boom eet. God wist dat inderdaad en hij had gelijk dat wij beter geen inzicht in goed en kwaad konden hebben, omdat we daar niet mee om kunnen gaan…

Dr. Henry Cloud schrijft hierover dat we graag het goede ik willen ervaren, de goede ander en de goede wereld. Alleen bestaat dit niet meer. We doen goede dingen, maar maken ook fouten, zo ook anderen waar we mee omgaan. En dat brengt een spanningsveld met zich mee, want de werkelijkheid voldoet niet aan ons ideaalbeeld. Dat betekent niet dat het verkeerd is om ideale wensen te hebben. Deze wensen laten de verloren mogelijkheden van Gods beeld in ons zien. Er zit een diep verlangen in ons naar de wereld waarvan God zei dat het goed was. Alleen moeten we dealen met een werkelijkheid die vaak niet goed is. En dat is moeilijk!

Onze idealen veroordelen de werkelijkheid. Ik zag hier een heel schrijnend voorbeeld van bij Dr. Phil. Een Afro-Amerikaanse moeder had bij hem aangeklopt omdat haar dochter zichzelf zag als een blanke en alle donkere mensen verachtte. Ze ging daar heel ver in en was ronduit beledigend in haar uitspraken: Het waren apen, niet beschaafd. Ze stonken en waren allemaal dik, lui en walgelijk. Eigenlijk hoorden ze allemaal achter de tralies. Hoewel iedereen om haar heen kon zien dat ze gewoon een Afro-Afrikaans meisje was, identificeerde ze zichzelf met blanke mensen. Ze vond zichzelf een perfect schepsel van God. Ze liet zich ook niet aanspreken op haar beledigende uitspraken.

Dr. Phil vroeg haar hoe het kwam dat ze zo’n hekel had aan zichzelf dat ze dat projecteerde op anderen. Dat was een hele interessante vraag. Hoewel zij zelf ontkende dat dat aan de hand was (ze had gewoon gelijk..), raakte Dr. Phil de kern aan van wat er echt aan de hand was: waarschijnlijk had ze ergens in haar leven het idee opgevat dat Afro-Amerikaans niet voldoet aan het ideaal en dus slecht is. Wat slecht is mag er niet zijn. In haarzelf ontkende ze het en bij anderen haatte ze het. Dus wat ze van zichzelf niet kon aanvaarden, projecteerde ze op anderen.

Dit is een heel extreem voorbeeld, maar het geeft wel mooi aan wat er gebeurt wanneer we niet kunnen dealen met de werkelijkheid die verre van ideaal is! Het probleem is vaak niet dat we uit de bocht vliegen, boos zijn of onvolwassen, want dat is de realiteit. Dat gebeurt. Het probleem is dat het moeilijk is om deze delen van onszelf te aanvaarden, omdat ons ideale ik heeft besloten dat dat niet bij ons mag horen. Dus steeds als het werkelijke ik naar voren komt, wil het ideale ik het beoordelen, zodat het werkelijke ik zich verstopt. Dat is in feite ook wat Adam en Eva deden. Ze verstopten zich voor God. Met vijgenbladeren bedekten ze zich. Onze afweermechanismen zou je kunnen zien als vijgenbladeren waarachter we ons werkelijke ik verstoppen. Maar God zocht Adam en Eva op en riep ze tevoorschijn. Zo zoekt hij ook jou op om je tevoorschijn te roepen.

Veroordeling verandert de werkelijkheid niet. Net zoals we niet veranderen door het proberen houden van de wet. Het strooit zout in de wonden, maar vormt geen oplossing. Omdat God dit weet heeft hij de oplossing: Jezus. Vergeving en aanvaarding. In plaats van ideale mensen zijn we ‘werkelijke’ mensen. Volgens God zijn we ongelooflijk mooi en ook uiterst zondig, behept met allerlei zwakheden, maar ook barstensvol talenten, schrijft Dr. Henry Cloud! In Jezus mogen we weer worden zoals we oorspronkelijk zijn bedoeld. Maar dat kan alleen als we vergeving en aanvaarding toepassen. En de nieuwe kleren aantrekken die God voor ons heeft. Waarin we er alweer een beetje uitzien zoals we bedoeld waren en ooit weer volledig zullen zijn als Jezus terugkomt.

Wanneer we ons verstoppen zijn we niet in relatie met God en met anderen. Maar als we op het punt komen waarop we stoppen met het werkelijke ik te veroordelen, dan kunnen we belijden wat er fout is en in relatie staan zoals we zijn, zonder de druk om ideaal te moeten zijn.. Volgens Dr. Henry Cloud kan deze aanvaarding leiden tot ongelooflijke geestelijke groei en kracht.

Dr. Henry Cloud schrijft in zijn boek 'Vier stappen naar een sterke identiteit' over het begrijpen van goed en kwaad. Eerder verscheen er ook een artikel hierover op deze site.

 

Blogs